Archeologische fietsroutes: fiets door het verleden
Ben je klaar voor een unieke tocht waar geschiedenis en natuur hand in hand gaan? Spring op je fiets en laat je meevoeren langs eeuwenoude verhalen die verscholen liggen in ons landschap. Van Keltische versterkingen tot Romeinse villa’s, van middeleeuwse abdijen tot stille getuigen van WOI: elke kilometer brengt je dichter bij het leven van vroegere generaties.
Onze archeologische fietsroutes leiden je door heuvels, langs kabbelende rivieren en door bossen vol geheimen. Onderweg passeer je stille dorpjes en charmante kastelen. Of je nu een sportieve fietser bent of geniet van een ontspannen rit, deze routes bieden een perfecte mix van cultuur, natuur en avontuur.
Zadel vast, trap rustig op gang en ontdek hoe rijk en verrassend ons verleden is – gewoon, op twee wielen!
West-Vlaanderen
Heuvelland – 32km
Deze leuke fietsroute laat jou doorrijden door de heuvels van de gemeente Heuvelland en de stad Mesen. Snel zal je merken dat de omgeving getekend werd door de WOI. Je krijgt de kans om veel historische sites te zien zoals niet minder dan 4 frontloopgraven.
Daarnaast zijn er ook sites van tijdens de ijzertijd, Romeinse tijd en middeleeuwen te zien. Zo kan je onderweg de Keltische versterking op de Kemmelberg en Romeinse villa zien. Ook kan je jouw fietsroute combineren met een bezoekje in het bezoekerscentrum van Kemmel, waar je permanent een tentoonstelling kan zien over het oorlogslandschap.
Koksijde – 30km
Deze fietstocht bevindt zich tussen Koksijde en Veurne. Naast de verhalen van de abdijen en adellijke heren, kan je ook sites van de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen terugvinden. De kans dat je dit op een andere plek aan de kust terugvindt is redelijk klein. De tocht start en eindigt aan de Abdijmuseum in Koksijde.
Oudenburg – 37km
De start van deze tocht bevindt zich in het pittoreske stadje Oudenburg. Hier krijg je de kans om verschillende sites tegen te komen van de vroege middeleeuwen. Ook toont het aan dat de graafschap Vlaanderen daar ontstaan is. Het landschap is vlak, wat het leuker maakt om te fietsen.
Oost-Vlaanderen
Aalter – 33km
Ook de ondergrond van Aalter verbergt bijzonder veel archeologische sites. De start van deze fietstocht bevindt zich in het centrum van Aalter zelf. Dankzij opgravingen hebben ze ontdekt dat zich in de ondergrond een Romeinse nederzetting en militair kamp bevond. Tijdens de tocht rij je door Bellem naar Ursel waar je het prehistorische grafveld van Rozestraat en Romeinse nederzetting in Onderdale kan zien.
Beveren – 40km
Tijdens deze tocht krijg je de kans om 4 kastelen tegen te komen. Het centrum van Beveren is vol met middeleeuwse sites. Een bekende naam die regelmatig terugkomt, is Joos Vijd. Hij is gekend als de opdrachtgever van het Lam Gods. Het vierde kasteel is ook het kasteel waar hij geboren is.
Hoe verder je door de velden fietst, hoe langer in het verleden je gaat. Hier zijn meer sites van de Romeinse tijd, ijzertijd en de bronstijd te zien. Fietsend aan de rand van de Scheldevallei, zowel ten noorden als ten zuiden van het centrum, ontdek je de oudste sporen van de jagers-verzamelaars uit de steentijd.
Sint-Laureins – 30km
De vlakke Meetjeslands krekengebied is vandaag de dag stil en rustig. Een honderde tal jaren geleden was dit helemaal niet zo, toen waren het getijdengeulen en zeearmen die alles wat op hun weg lag meesleurden. Als we dieper in de grond zouden graven, zouden we oude middeleeuwse huizen, boerderijen en dorpen vinden. Spijtig genoeg is heel wat met de golven gesneuveld.
Velzeke – 41km
Deze fietstocht start als eindigt aan het Archeocentrum van Velzeke. Als je de volledige fietstocht zou volgen, zou deze 41km lang zijn. Hier fiets je van de Schelde tot en met Zottegem. Tijdens de tocht krijg je de kans om archeologische sites terug te vinden in de glooiende heuvels.
Er zijn zowel Romeinse vindplaatsen als middeleeuwse en Merovingische sites. Het voordeel van deze tocht te doen is dat deze opsplitst in 2 tochten. De oostelijke tocht door Zottegem en de westelijke tocht naar de Schelde zijn beide 23km lang.
Antwerpen
Herentals – 36km
Met deze tocht doorkruis je de zandduinen van de Kempse Heuvelrug. Het is afgelegen vol met landbouwgebieden, bossen natte valleien en kasteeldomeinen. Daar is een duidelijk middeleeuws verleden te zien, zowel vanuit een economische als vanuit een politiek oog. Daar kan je stadsversterkingen, motteburchten, kastelen en kloosters terugvinden. Zowel de start als het einde bevinden zich in het stad Herentals.
Mechelen – 41km
Tijdens deze fietsroute krijg je de kansen om niet minder dan 4 rivieren tegen te komen. De rivieren dat je tegen zal komen zijn de Dijle, de Nete, de Zenne en de Rupel. Tijdens de tocht zal je verschillende archeologische sites tegenkomen van de prehistorie tot en met WOII. Daar je kan je meer leren over mammoeten, bommenwerpers en al de rest. Naast de arheologische sites is het ook een mooi omgeving om door te fietsen. De wegen liggen vlak, het maakt het dus alleen maar gezelliger om erdoor te fietsen.
Vlaams-Brabant
Dilbeek – 31km
Ook de rand van Brussel is vol met archeoologische sites. Zo kan je bijvoorbeeld in Dilbeek starten bij de Sint-Alenatoren en doorrijden naar de opgegraven Romeinse villa. Je krijgt de kans om langs het spoor te fietsen door het stad Walbeek, waar je de archeologische resten kan terugvinden dat ontdekt werden tijdens de verdubbeling van het tracé.
Op de terugweg fiets je door Sint-Wivina-adbij. Deze route voert je langs de brede lanen van Dilbeek en de landelijke wegen tussen Ternat en Brussel, waar je diverse brouwerijcomplexen tegenkomt. Ervaren fietsers en e-bikers zullen deze route zeker leuk vinden.
Huldenberg – 42km
Met deze route, fiets je je tegen de taalgrens. Ten opzichten van de kust, zijn deze wegen alles buiten vlak. Er zijn zijn heuvels, dorpens en bossen. Daar kan je genieten van prachtige rustplekken om even te rusten. Het is een route vol verrassingen. Grote fan van lokale producten? Dan is dit voor jou bedoeld, want onderweg krijg je de kans om allerlei lokale producten te proeven zoals: ambachtelijk ijs, tafeldruiven pittig streekbiertje. Laat je meenemen in deze mooie streek met steentijdboeren, middeleeuwse mottes, struikrovers en Romeinse grafheuvels.
Heverlee – 18km
Ten zuiden van Leuven bevindt zich het beschermde bosgebied ‘Heverleebos en Meerdaalwoud’. De kasteelheren van het kasteel Arenberg gebruikte dit oerbas als privé-achtertuin om daar te jagen. Het bleef hierdoor de laatste 800 tot 1500 jaar een ononderbroken bos. Voor Europa is dit uniek.
Op sommige plaatsen waar prehistorische of Romeinse landschap zich bevonden, veranderde door landbouwactiviteit, ontbossing en erosie. In Heverlee is dit niet zo. Onder de statige eiken en dennen is dus een archeologische site die volledig bewaard is gebleven doorheen de jaren. Langs de route kom je langs een Romeinse boerderij, relax-salons voor de rijken, een mirakelfontein, een rechtbank uit de donkere middeleeuwen en een avontuurlijk speelbos, allemaal gelegen op de plek waar ooit de eerste steentijdbewoners leefden.
Leuven – 45km
Als je op en iets sportieve manier door de geschiedenis wil gaan, is Leuven een leuke plaats om dat te doen. In het begin van de tocht fiets je langs kuitenbijters in de vorm van de Keizersberg en de Kesselberg. De route gaat zo door langs de vriendelijk glooiende Wingevallei.
Zo kan je onderweg meer te weten komen over de jagers-verzamelaars, tempeliers, graven, kasteelheren en monniken. Als je even wilt pauzeren, kan dat bij het kasteel van De Rode Ridder(!), waar je vervolgens doorrijdt via de Abdij van Vlierbeek en Abdij van Park, richting de Grote Markt van Leuven.
Limburg
Bilzen – 34km
De allereerst landbouwers kwamen in Bilzen duizenden jaren geleden om zich te vestigen. De reden was simple, er waren grote vruchtbare plateaus die hoog en droog waren. Sindsdien bleven ook deze groene hellingen van in de streek in trek, dat kan je merken aan de hand van de Gallo-Romeinse villa’s, kloosters en adijen, kastelen en waterburchten. Ook speelde deze steek een belangrijke rol in WOII, waardoor het een historische veldsag is.
Oudsbergen – 33km
Via deze route kom je de archeologische rijkdommen van de gemeente Oudsbergen tegen. Onder de stuifduinen zijn prehistische sites verstopt aan de rand van de valleien. De bossen die momenteel aanwezig zijn verstoppen de overige stukken van het Celtic Fields. Daar blijft het niet bij, ook fiets je langs grafvelden uit de metaaltijden en de Romeinse periode, langs middeleeuwse sites tot het einde in Commanderij van Gruitrode. Tijdens de WOII lag er in het industriegebied in Oplagbeek een vliegveld.
Tongeren – 25km
Over de hele omgeving zijn allerlei Romeinse resten te vinden. Gedurende de tocht ga je langs 2 musea, je fietst in de stad en ook langs de landschap. Naast de Romeinse resten zijn er ook relicten vanuit de ourheid. Af en toe komen deze nog boven de grood. Meestal zijn het wel verborgen middeleeuwe metselwerk van hergebruikt Romeins bouwmateriaal ontdekt tijdens het maken van een weg.
Maas en Albertkanaal – 30 km
Zowel de start als het einde bevinden zich aan het Brug van Vroenhoven. Het is daar een schat aan archeologische sites. Zo kan je van prehistorische vuursteenmijnen tot middeleeuwe mottes, van Romeinse wegen tot sporen van oorlog en verwoesting. Hier fiets je door letterlijk 140 000 jaar geschiedenis.
De route brengt je langs 14 haltes waar archeologische sites zitten zoals hisotrische gebouwen, unieke landschapszichten enzovoort. Het is aangeraden om een halte te doen bij de Neanderthalersite in Veldwezelt, het Slagveld van Lafelt of de verborgen redoutes in Eigenbilzen.
Of je nu kiest voor de heuvels van het Heuvelland, de stille bossen van Heverlee of de kronkelende paden langs de Schelde, elke archeologische fietsroute biedt je een unieke blik op ons rijke verleden. Onderweg word je niet alleen getrakteerd op eeuwenoude verhalen en indrukwekkende landschappen, maar ook op een diepe verbondenheid met de generaties die hier voor ons leefden.
Laat je dus inspireren, stap op het zadel en trap door de tijd. Want soms ligt het mooiste stukje geschiedenis gewoon op een boogscheut van je voordeur, klaar om ontdekt te worden – op twee wielen.
Bronvermelding:
- Archeologische fietstochten | Onroerend Erfgoed. (2022, 19 april). Geraadpleegd op 7 mei 2026, van https://www.onroerenderfgoed.be/archeologische-fietstochten
- Beeldmateriaal: pixabay




