Laat jouw brein meebewegen! 

Op zoek naar een efficiënte opwarming of een manier om je lichaam en brein op elk moment van de dag te activeren? BrainDance combineert acht basisbewegingen die je energie verhogen, je focus aanscherpen en je lichaam voorbereiden op beweging.  

Wie op latere leeftijd actief blijft, ondersteunt niet alleen zijn fysieke conditie, maar ook zijn mentale scherpte en bewegingskwaliteit. BrainDance, ontwikkeld door Anne Green Gilbert, sluit hier op een toegankelijke manier bij aan. Deze methode combineert acht fundamentele bewegingspatronen die het lichaam en het zenuwstelsel activeren. 

De patronen vinden hun oorsprong in de eerste levensfase, waarin het lichaam zich via natuurlijke bewegingen ontwikkelt. Hoewel die ontwikkeling vaak als voltooid wordt beschouwd, blijven deze basispatronen ook later relevant. Door ze bewust opnieuw te oefenen, kan de samenwerking tussen lichaam en brein worden versterkt. 

BrainDance biedt zo een korte, volledige opwarming die niet alleen het lichaam ‘wakker’ maakt, maar ook de focus, balans en bewegingscoördinatie ondersteunt. 

Braindance  

Wat is het BrainDance?  

BrainDance is een bewegingsreeks gebaseerd op acht ontwikkelingspatronen die baby’s in hun eerste levensjaar spontaan doorlopen. Deze patronen vormen de basis voor motorische vaardigheden, houding, coördinatie en zelfs cognitieve processen zoals aandacht en lezen. 

Door deze bewegingen bewust te herhalen, wordt het centrale zenuwstelsel gestimuleerd. Het kan beschouwd worden als een vorm van neurologische ‘heractivering’: bewegingservaringen die minder ontwikkeld zijn, krijgen opnieuw aandacht. 

Dit kan bijdragen aan: 

  • een betere balans en stabiliteit 
  • een verhoogd lichaamsbewustzijn 
  • meer bewegingscoördinatie 
  • een gevoel van samenhang in het lichaam 

Daarnaast kan BrainDance ook dienen als observatiemiddel. Moeilijkheden bij bepaalde patronen kunnen wijzen op minder geïntegreerde bewegingsvaardigheden. 

Ontwikkelingsachtergrond (babyfase) 

In de vroege ontwikkeling doorloopt een baby spontaan een reeks fundamentele bewegingspatronen. Dit proces start met ademhaling en tactiele ervaringen, waarbij de baby via huidcontact de omgeving leert kennen. Vervolgens ontstaan bewegingen vanuit de romp naar de ledematen en terug (core-distal). 

Daarna ontwikkelt zich de controle over de wervelkolom en het hoofd (head-tail), gevolgd door de samenwerking tussen boven- en onderlichaam (upper-lower). De baby leert ook de linker- en rechterzijde van het lichaam afzonderlijk en samen te gebruiken (body-side). 

Wanneer het kruipen op gang komt, worden oogvolgbewegingen en coördinatie verder ontwikkeld: eerst horizontaal bij het buikschuiven, later verticaal en kruislings (cross-lateraal) bij het kruipen op handen en knieën. Rond één jaar worden deze patronen geïntegreerd in stappen en lopen. 

Dit alles wordt ondersteund door het vestibulaire systeem, dat zorgt voor evenwicht en ruimtelijke oriëntatie. Een goede integratie van deze patronen is belangrijk voor onder andere coördinatie, concentratie en lezen. 

Wanneer bepaalde stappen minder ontwikkeld worden, kunnen er later moeilijkheden ontstaan in beweging, balans of aandacht. Het opnieuw activeren van deze basispatronen, zoals in BrainDance, kan helpen om deze functies te ondersteunen en te versterken. 

8 ontwikkelingspatronen 

De oefeningen kunnen aangepast worden aan het eigen niveau en uitgevoerd worden staand, zittend of liggend. Ademhaling

  • Diep inademen via de neus en uitademen via de mond.
    Voordeel: Verbetert de zuurstoftoevoer naar de hersenen en vergroot het bewustzijn van het belang van ademhaling voor soepele en vloeiende bewegingen. 
  • Tactiel
    Het lichaam stimuleren door knijpen, tikken, wrijven of borstelen.
    Voordeel: verhoogt lichaamsbewustzijn, versterkt de connectie en bevordert de ontwikkeling van sensorische integratie. 
  • Core–distal
    Vanuit het lichaamscentrum (navel) uitrekken naar armen, benen, hoofd en weer terugkeren.
    Voordeel: Versterkt de romp en houding. Bevordert een gevoel van tweeledigheid door jezelf te verhouden tot anderen en vergroot het bewustzijn van de core voor een correcte houding.
  • Hoofd–bekkenverbinding (head-tail)
    Bewegingen tussen hoofd en bekken, zoals buigen, strekken en rollen.
    Voordeel: Verhoogt de flexibiliteit van de wervelkolom en de kracht in de nek voor een ‘levendige’ wervelkolom, waardoor je soepel door de ruimte kunt bewegen en een open pad creëert voor optimaal functioneren van het centrale zenuwstelsel.
  • Boven–onder
    Afwisselende activatie van boven- en onderlichaam.
    Voordeel: Bevordert mobiliteit, flexibiliteit, functie en expressie van de lichaamshelften, en ontwikkelt emotionele aarding.
  • Lichaamszijde
    Linker- en rechterhelft afzonderlijk bewegen en bewust ervaren.
    Voordeel: bevordert balans tussen beide kanten van het lichaam en laterale coördinatie.
      
  • Kruistlateraal
    Tegengestelde ledematen verbinden (bv. rechterarm – linkerbeen).
    Voordeel: stimuleert samenwerking tussen de hersenhelften en complexe driedimensionale bewegingen en bevordert ‘robuust’ denken.
  • Vestibulair
    Bewegingen die het evenwicht uitdagen, zoals draaien, wiegen of kantelen.
    Voordeel: ontwikkelt evenwicht, coördinatie, ruimtelijk inzicht en versterk het systeem dat de vijf zintuigen aanstuurt. 

Tips 

  • Besteed ongeveer 5 tot 20 minuten aan het doorlopen van de patronen. Door kortere BrainDances te doen, verhoog je je energieverbruik en transformeer je ze in aerobe trainingen, wat de bloed- en zuurstoftoevoer naar de hersenen verbetert. 
  • Voer dagelijks minstens alle 8 verschillende ontwikkelingspatronen in dezelfde volgorde uit als hierboven beschreven. 
  • Wees creatief met de bewegingen die je in elk patroon opneemt. 
  • Begin je dag met een BrainDance en overweeg om het ook te doen tijdens lange periodes van zitten. 
  • Kies gedurende de dag verschillende patronen voor korte bewegingsmomenten. 
  • Integreer BrainDance in je danslessen, zoals een opwarming of beweegpauze 

Variaten BrainDance 

Liggend, zittend, staand 

De oefeningen kunnen liggend, zittend of staand uitgevoerd worden, afhankelijk van de mogelijkheden. Creëer een eigen BrainDance-reeks en maak gebruik van lijndanspassen, yogahoudingen, Pilates-oefeningen of andere methoden.  

Spiegelen en samenwerken 

Samen oefenen en elkaars bewegingen volgen kan het lichaamsgevoel en de aandacht versterken. Experimenteer ook met de afstand tussen jullie, bijvoorbeeld door dichterbij of verder van elkaar te gaan staan.  

Gebruik van muziek en materiaal 

Muziek, sjaaltjes, elastieken of andere hulpmiddelen bieden extra stimulatie en variatie. 

Integratie van dansconcepten 

Door te werken met ruimte, tijd, kracht en dynamiek wordt BrainDance ook artistiek inhoudelijk verrijkt en bruikbaar binnen danspraktijk. 

BrainDance is meer dan een opwarming: het is een doordachte manier om lichaam en brein met elkaar te blijven verbinden. Door regelmatig te werken met de acht ontwikkelingspatronen, worden zowel motorische als cognitieve processen ondersteund. 

Voor dansers kan deze methode bijdragen aan meer bewegingszekerheid, soepelheid en vertrouwen. Het zijn niet de intensiteit of complexiteit, maar de regelmaat en aandacht die het verschil maken. 

Zo blijft bewegen niet alleen mogelijk, maar ook betekenisvol en plezierig. 

Op zoek naar meer dansartikels?

Klik hier

Bibliografie

  • Gilbert, A. & Creative Dance Center. (z.d.). BrainDance. https://www.braininjuryhopefoundation.org/wp-content/uploads/2020/01/BrainDance-AnneGilbert-BYU-2.pdf